این کنگره با حضور مدیران و کارشناسان حوزه انرژی در مرکز همایش‌های بین المللی صدا و سیما به منظور تبادل نظر و آگاهی عمومی از آخرین دستاوردهای علمی و کاربردی در بخش‌های روابط انرژی و اقتصاد، تولید، توزیع و بهینه سازی مصارف انرژی در کشور برگزار شده است.پنجمین کنگره اقتصاد و انرژی با همکاری چهار شرکت اصلی وزارت نفت، شرکت‌های مناطق نفت خیز جنوب، نفت فلات قاره، نفت مناطق مرکزی، پژوهشگاه صنعت نفت، وزارت نیرو، سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت مسکن و شهرسازی، مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، مؤسسه مطالعات بین المللی انرژی، مرکز پژوهش‌های مجلس، دانشگاه‌ها، مهندسان مشاور صنایع نفت و انرژی برگزار می‌شود.ایجاد مدیریت متمرکز مصرف انرژی، رفع تنگناهای فنی و افزایش سهم گاز طبیعی در سبد انرژی، موازنه منطقی تولید و مصرف انرژی، بررسی وضعیت مصرف انرژی در ایران تا سال 1404 همچنین تنگناها و راهکارها، بررسی شدت انرژی و هدف گیری‌ها، بهینه سازی سبد سوخت و مصرف انرژی در بخش های حمل و نقل، خانگی، تجاری و صنایع، موازنه منطقی تولید، تزریق و صادرات گاز طبیعی در ایران، از دیگر اهداف برگزاری این کنگره به شمار می‌رود.بررسی بازارهای بالقوه گاز طبیعی و هدف گیری‌ها، استفاده از فناوری‌های نوین هوشمند و شناخت بهتر منابع موجود و بهینه سازی بهره‌برداری از منابع نفت و گاز، استفاده از فناوری های جدید در اکتشاف و بهره برداری نفت و گاز از بخش آب های عمیق خلیج فارس و دریای خزر، ذخیره سازی گاز طبیعی (در مخازن زیر زمینی)، بهینه سازی، طراحی و نوسازی پالایشگاه های کشور و ساخت پالایشگاه‌های نیمه پیچیده و پیچیده و برگزاری میزگرد خصوصی سازی از دیگر هدف‌های برگزاری پنجمین کنگره ملی انرژی و اقتصاد است.

تدوین طرح جامع انرژی کشور

این گزارش می افزاید، وزیر نفت در این نمایشگاه با اشاره به جهش سه برابری حجم سرمایه گذاری در بخش انرژی در برنامه پنجم توسعه، از آغاز اقدام‌ها برای تدوین طرح جامع انرژی خبر داده است.میرکاظمی، با تأکید بر ضرورت تدوین طرح جامع انرژی، افزود: هم اکنون کارگروهی متشکل از وزارتخانه‌های نفت، نیرو، سازمان انرژی اتمی و معاونت نظارت و برنامه‌ریزی راهبردی ریاست جمهوری اقدام‌هایی را برای تدوین طرح جامع انرژی کشور و تعیین دیپلماسی انرژی آغاز کرده است.وزیر نفت با بیان این که هم اکنون حجم سرمایه‌گذاری در برنامه پنجم توسعه جهش سه برابری دارد، گفت: توسعه میدان‌های مشترک، اولویت و محور اصلی در برنامه پنجم توسعه است.وی با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران دومین دارنده ذخایر هیدروکربوری جهان به ویژه در حوزه گاز است، اظهار داشت: انرژی مزیت، استعداد و پتانسیلی قوی در اقتصاد کشور بوده و نقش آن به عنوان پیشران اقتصاد کشور انکارناپذیر است.وی با بیان اینکه بخش چشمگیری از درآمدهای لازم برای اداره کشور از بخش انرژی تأمین می شود، اظهار داشت: نقش انرژی و تولید نفت و گاز و درآمدهای حاصل از این محل، به عنوان عاملی مهم در تأمین هزینه های کشور، ضروری است.میرکاظمی با بیان اینکه بخشی از درآمد حاصل از صادرات نفت، برای تأمین هزینه های اداره کشور اختصاص یافته است، گفت: در سال های گذشته از درآمد نفت بشکه‌ای 10 تا 20 دلار به هزینه های اداره کشور اختصاص می یافت، اما امروز این رقم به 65 دلار رسیده است.وی تأکید کرد: ادامه این روند بدون تحولی در اقتصاد کشور، موجب می شود که میزان تولید و صادرات کنونی نفت، پاسخ گوی نیازهای کشور نباشد.میرکاظمی توضیح داد: این در حالی است که میزان تولید و صادرات نفت کشور تقریبا رقم ثابتی بوده است؛ ضمن اینکه در بخش گاز نیز هم اکنون مصرف کشور معادل سه میلیون بشکه نفتی است که درآمدی به دنبال ندارد و تنها تأمین نیاز داخلی را بر عهده دارد.وزیر نفت با بیان اینکه تعامل و همبستگی کاملی میان توسعه انرژی (تولید نفت و گاز) در کشور با رشد اقتصادی وجود دارد، اظهار کرد: اجرای قانون هدفمند کردن یارانه ها موجب شفاف شدن قیمت ها در بازار می شود و با اجرای این قانون، جهش چشمگیری در جذب سرمایه صنعت نفت به ویژه در بخش بالادستی به وجود می آید.وی با بیان این که ایجاد ظرفیت به معنای تولید کردن نیست، اظهار داشت: توسعه ظرفیت در برنامه پنجم توسعه تاکید شده است؛ بر این اساس وزارت نفت توسعه میدان های مشترک را در اولویت کار خود قرار داده است.
میرکاظمی با تاکید بر این که امروزه انرژی به ارزش واقعی خود به فروش نمی رسد، گفت: هم اکنون با توجه به رکود اقتصاد جهانی که ریشه در اسناد بدون پشتوانه غرب دارد، بحران مالی ایجاد شده است؛ برخی می گویند درآمدهای حاصل از نفت را در بازار خارجی سرمایه گذاری کنیم، آیا این درست است که درآمدها در جاهایی سرمایه گذاری شود که ضریب اطمینانی ندارد؟ میرکاظمی با بیان این که یکی از کشورهای همسایه 11 میلیون بشکه تولید نفت را هدف قرار داده است، گفت: کشورهای تولید کننده گاهی به رقابت های افزایش تولید وارد می شوند که سرانجام آن مشخص نیست؛ کشور یاد شده مشخص نیست 300 میلیارد دلار درآمد حاصل از افزایش تولید خود را در کدام بخش های داخلی خود جذب می کند.وزیر نفت با بیان این که هم اکنون درآمد مصرف کنندگان از انرژی بیش از درآمد تولید کنندگان آن است، گفت: بر اساس تحقیقی که درباره درآمدهای ملی برخی کشورهای اروپایی انجام دادیم، مشخص شده است میزان مالیاتی که این کشورها از مصرف انرژی می گیرند، از مجموع درآمد حاصل از فروش نفت کشورهای عضو اوپک بیشتر است؛ از این رو پیش فروش و سرمایه گذاری در بازاری غیر مطمئن صحیح نیست.وزیر نفت افزود: اقتصاد کشور درون نگر است و تبادل کمتری با کشورهای خارجی دارد و این مسئله موجب شده است تا وارد شدن درآمد حاصل از صادرات نفت خام به بازار داخل، جایی برای جذب نداشته باشد.به گفته میرکاظمی، در کنار افزایش تولید ثروت در بخش انرژی باید شرایطی در اقتصاد کلان کشور ایجاد شود که با اجرای طرح هدفمند کردن یارانه ها و شفاف سازی قیمت حامل هاتی انرژی، در درازمدت تورم یک رقمی را پایدار کند.وی با تأکید بر این که افزایش درآمدهای نفتی باید موجب افزایش سرمایه گذاری شود، اظهار داشت: افزایش تولید برای افزایش مصرف توجیهی ایجاد نمی کند، بلکه باید درآمدهای حاصل از این محل به صادرات و سرمایه گذاری در توسعه زیرساخت های صنعتی، کشاورزی و ... اختصاص یابد.وزیر نفت یادآور شد: هم اکنون سایه مصرف کنندگان انرژی در دنیا از سایه تولیدکنندگان سنگین تر است.
وی سهم زغال سنگ در سبد سوخت کشور را 8 درصد اعلام و تصریح کرد: این سهم در صنایع دنیا بسیار بیشتر است که از سازمان محیط زیست درخواست می شود با بررسی و شناسایی نقاطی از کشور که استفاده از زغال سنگ در انها آلایندگی کمتری دارد، شرایط را برای استفاده از زغال سنگ به جای گاز در نیروگاه ها فراهم کند.میرکاظمی بر ضرورت افزایش سهم استفاده از زغال سنگ نیروگاه های تولید برق کشور به جای گاز تأکید کرد.وی در باره سهم حامل های مختلف انرژی در ایران در قیاس با جهان گفت: هم اکنون سهم گاز در سبد سوخت جهان 20 درصد و در ایران 59 درصد است که استفاده از این حامل انرژی به عنوان سوخت پاک قابل دفاع است؛ با این حال مصرف گاز در زمستان به 530 میلیون مترمکعب در روز افزایش می یابد، از این رو مصرف این سوخت پاک باید منطقی شود.وزیر نفت سهم مصرف نفت در سبد انرژی جهان را 34 درصد و سهم آن در ایران را 39.5 درصد اعلام کرد و گفت: سهم انرژی هسته ای در جهان 6.2 درصد و سهم انرژی های نو در جهان 10.7 درصد؛ در حالی که این انرژی ها در ایران سهمی ندارد؛ سهم انرژی برقابی در دنیا 2.2 درصد و در ایران حدود یک درصد است.

ایجاد شرایط مطلوب با اجرای طرح هدفمند کردن یارانه‌ها

وزیر نیرو نیز در پنجمین کنگره ملی انرژی و اقتصاد با بیان اینکه 50 هزار مگاوات ساعت برق کشور با مصرف یک سوم گاز تولیدی کشور تولید می‌شود، گفت: نیروگاه‌ها یکی از اصلی‌ترین مصرف کنندگان گاز در کشور هستند. مجید نامجو افزود: نیروگاه‌ها بزرگترین مصرف کننده سوخت‌های فسیلی به ویژه گاز طبیعی در بخش صنعت هستند.وی با بیان اینکه وزازت نیرو در تأمین انرژی مورد نیاز بخش‌های مختلف اقتصادی کشور نقش چشمگیری دارد، تصریح کرد: صنعت برق یر بازار انرژی تأثیرگذاری ویژه‌ای دارد و نقش مهمی در رشد اقتصادی کشور ایفا می‌کند.وزیر نیرو، کاهش اآلایندگی و افزایش راندمان نیروگاه‌ها را از جمله برنامه‌های مهم در دست اجرای وزارت نیرو خواند و اظهار داشت: وزارت نیرو از راه‌اندازی گسترده واحدهای خصوصی کوچک تولید برق به‌طور جدی حمایت می‌کند.وی، کاهش انتشار آلاینده‌ها، امکان بازیافت حرارت تولیدی، افزایش پایداری شبکه، کاهش زمان پاسخ‌گویی به نیاز مصرف‌کنندگان و اقتصادی شدن برق‌رسانی به نقاط دور را از جمله مزیت‌های گسترش واحدهای کوچک و خصوصی تولید برق برشمرد.نامجو تأکید کرد: اجرای طرح هدفمند کردن یارانه‌ها در کشور، شرایط بسیار مطلوبی را برای واحدهای کوچک تولید‌ کننده برق فراهم می‌کند، این واحدها بهطور مستقیم به بازار پرسود فروش برق راه می‌یابند؛ از سوی دیگر وزارت نیرو آمادگی دارد نرخ تضمینی خرید برق تولید پراکنده را متناسب با اجرای طرح هدفمند‌کردن یارانه‌ها افزایش دهد.وی بر ضرورت تولید برق از غیر از انرژی‌های نوینی غیر از انرژی‌های فسیلی همچون انرژی بادی، خورشیدی، زمین‌گرمایی و ... تأکید کرد و استفاده از سایر فناوری‌های تولید پراکنده برق را از اولویت‌های وزارت نیرو خواند.وزیر نیرو یادآور شد: بر اساس برنامه‌ها، وزارت نیرو در نظر دارد سه درصد از مجموع ظرفیت تولید برق نیروگاهی کشور را از طریق انرژی‌های تجدیدپذیر تأمین کند.

انعقاد 14 قرارداد اکتشاف و اکتشاف و توسعه

همچنین سیدمحمود محدث، مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران در این همایش از انعقاد 14 قرارداد اکتشاف و اکتشاف و توسعه در صنعت نفت به روش بیع متقابل خبر داد و گفت: قراردادهای بیع متقابل نیاز به اصلاح دارد.وی با بیان این که در قراردادهای یاد شده با اخذ مجوز اصلاحاتی در دوره های مختلف انجام شد، تصریح کرد: در دور پایانی قراردادهای یاد شده نیز، اشکال هایی در بخش پایانی پروژه ها دیده می شد که اصلاح آن منجر به روشن شدن قراردادها شد وی در همین حال با تاکید بر این که هنوز قراردادهای بیع متقابل نیاز به اصلاح دارد، گفت: مجلس شورای اسلامی می تواند در این زمینه صنعت نفت را یاری کند.محدث در این باره گفت: با اصلاح قراردادهای یاد شده، پیمانکار با اتمام پروژه آن را ترک نمی‌کند و بعد از پایان کار نیز مدتی به خاطر تضمین ضمانت و تولید پروژه در آن حضور خواهد داشت.مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران اظهار امیدواری کرد با توجه به تعاملی که هم اکنون با جامعه بین المللی وجود دارد، جذب سرمایه خارجی به نحو مطلوب انجام و تحریم ها به فرصتی مانند قبل تبدیل شود.

امضای قرارداد صادرات گاز ایران به پاکستان در ترکیه

این گزارش می افزاید که مدیرعامل پیشین شرکت ملی صادرات گاز ایران در دومین روز از پنجمین کنگره ملی انرژی و اقتصاد با تکذیب خبر امضای اسناد قرارداد صادرات گاز ایران به پاکستان در سفارت فرانسه اظهار داشت: بر اساس توافق، اسناد این قرارداد باید در کشوری ثالث به امضا می‌رسید که این اقدام انجام شد.سیدرضا کسایی زاده در همین حال اظهار داشت: بر اساس آنچه از سوی روسای جمهوری دو کشور هنگام امضای قرارداد اعلام شد، اسناد این قرارداد باید در کشور ثالث امضا می‌شد.وی خطاب به برخی افراد که نسبت به این قرارداد حساسیت دارند، با اشاره به اینکه شخصا اسناد قرارداد صادرات گاز به پاکستان را امضا کرده و جای نگرانی وجود ندارد، تصریح کرد: قانون حاکم بر این قرارداد، قانون کشور فرانسه بوده است، اما اسناد آن در کشور ترکیه به امضا رسیده است.وی پروژه فعال ایران در بخش ال.ان.جی را پروژه ایران ال.ان.جی برشمرد و گفت: این پروژه با سرمایه گذاری پنج میلیارد دلار در حال انجام و پروژه‌های پارس ال.ان.جی و پرشین ال.ان.جی نیز (بخش میان دستی) در مرحله تصمیم گیری برای سرمایه گذاری نهایی است که بخش بالادستی دو پروژه یاد شده پیش تر با شرکت های ایرانی امضا رسید و بخش میان دستی آن در حال مذاکره است. کسایی‌زاده پروژه پارس شمالی را از دیگر پروژه های در حال اجرای شرکت ملی نفت ایران برای تولید ال.ان.جی برشمرد و اظهار داشت: 20 میلیارد دلار برای این پروژه سرمایه گذاری نیاز است، ضمن آن که با تامین خوراک در پروژه یاد شده، امیدواریم به زودی پروژه پارس شمالی نیز عملیاتی شود.کسایی زاده از انجام مذاکراتی با کشورهای کویت، عمان و چند کشور اروپایی برای صدور گاز طبیعی خبر داد و گفت: قرارداد گازی منعقد شده با شرکت یی‌جی‌ال سوئیس در سال جاری باید اجرایی شود.وی با بیان این که برای مجموع پروژه های ال.ان.جی در کشور به 70 میلیارد دلار سرمایه گذاری نیاز است، اظهار داشت: 20 درصد از این اعتبارها را شرکت ملی نفت ایران و 80 درصد آن با جذب منابع داخلی و خارجی اجرایی خواهد شد.مدیرعامل پیشین شرکت ملی صادرات گاز ایران سیاست کشور در بخش صادرات گاز را در قالب دو روش خط لوله و ال.ان.جی برشمرد و اظهار داشت: به دنبال تنوع بخشیدن به روش های صادرات گاز هستیم.کسایی زاده اظهار داشت: صادرات به کشورهای ترکیه، ارمنستان (به صورت تهاتر)، سوآپ گاز از آذربایجان به نخجوان و واردات گاز از ترکمنستان در حال انجام است؛ در همین حال در صدد افزایش ظرفیت واردات گاز از ترکمنستان به ایران نه به دلیل کمبود گاز بلکه به دلیل دارا بودن صرفه اقتصادی آن هستیم.وی یادآور شد: در همین حال این امکان نیز وجود دارد که با افزایش ظرفیت واردات گاز از ترکمنستان، از این گاز برای صادرات به جنوب کشور استفاده شود.وی ذخایر اثبات شده گاز در خاورمیانه را 41 درصد اعلام کرد و گفت: پنج کشور روسیه، قطر، ایران، عربستان و ترکمنستان ذخایر عمده گازی در خاورمیانه را در اختیار دارند که ترکمنستان نیز پیش تر به این آمار پیوسته است.مدیرعامل پیشین شرکت ملی صادرات گاز ایران سه کشور آمریکا، روسیه و ایران را به ترتیب کشورهای پرمصرف انرژی در 2009 میلادی برشمرد و گفت: مصرف انرژی در ایران باید به 50 درصد میزان کنونی کاهش یابد.کسایی زاده قطر را قطب اول تولید ال.ان.جی در جهان خواند و گفت: در سال 2010 میلادی این کشور قصد دارد 77 میلیون تن ال.ان.جی تولید کند که تولید این میزان ال.ان.جی نیز در افق چشم انداز ایران پیش بینی شده است.وی سهم ایران در تجارت گاز را بسیار اندک خواند و گفت: کشور ما با دارا بودن 16 درصد از ذخایر گازی باید به همین میزان در تجارت گاز سهم داشته باشد.