میدان گازی پارس جنوبی یکی از بزرگترین منابع گازی مستقل جهان است که بر روی خط مرزی مشترک ایران و قطر در خلیج فارس به فاصله 100 کیلومتری ساحل جنوبی ایران قرار دارد.این گزارش حاکی است، بر اساس برآوردهای صورت گرفته بعد از حفر اولین چاه اکتشافی در سال 69 وسعت این میدان 9 هزار و 700 کیلومتر مربع اعلام شد که از این میزان حدود سه هزار و 700 کیلومتر در بخش ایرانی قرار دارد. طی محاسبات به عمل آمده ذخیره درجای بخش ایرانی را برابر با 50 درصد ذخائر گازی شناخته شده کشور " 19 میلیارد بشکه میعانات گازی " برآورد و اعلام شد.
این گزارش حاکی است،‌ متأسفانه علی‌رغم تأکید کارشناسان امر بر برداشت به هنگام با توجه به نیاز کشور و موقعیت میدان گازی مزبور از میدان گازی مشترک پارس جنوبی در جهت تأمین تقاضای رو به رشد گاز طبیعی اعم از مصارف داخلی کشور، تزریق گاز به میادین نفتی به منظور صیانت از مخازن و صادرات گاز، تا چند سال اخیر اقدام مؤثری در این خصوص صورت نگرفته و کشور رقیب ایران " قطر " در این زمینه توانسته‌ است ضمن تبیین سیره اجرایی مناسب سال‌ها از ایران پیشی گرفته و از منابع خدادی متمرکز در پارس جنوبی بهره ببرد.این گزارش اضافه می‌کند، در حالی مطالعات انجام شده حاکی از توان برداشت روزانه 28 میلیارد فوت مکعبی از میدان گازی پارس جنوبی در قالب 24 فاز " چهار فاز LNG معادل هشت میلیارد فوت مکعب " و 20 فاز با تولید یک میلیارد فوت مکعبی است که به دلیل عدم تأمین به هنگام و مؤثر مالی اهم پروژه‌های در دست انجام این میدان تا چند سال اخیر نیمه‌کاره رها و نتیجه ملموسی را دربر نداشت.

* اهم اقدامات اجرایی در راستای توسعه میدان گازی پارس جنوبی

بر پایه این گزارش، طی چند سال اخیر شرکت نفت و گاز پارس ضمن اتخاذ تمهیدات لازم در جهت حصول منابع مالی و در راستای تحقق پروژه‌های در حال انجام قرارداد 17 فاز از طرح توسعه میدان گازی پارس جنوبی را با پیمانکاران داخلی و خارجی منعقد کرد و هم اکنون مذاکره در باره نحوه و چگونگی برداشت از فازهای 19، 22، 23 و 24 را در دست انجام و در خصوص مذاکرات قراردادی فازهای 11، 13 و 14به منظور تولید LNG نیز برنامه‌ریزیهای لازم را صورت داده است.این گزارش حاکی است، از جمله اقدامات صورت گرفته در این مسیر می‌توان به ایجاد امکانات پشتیبانی و تدارکاتی مورد نیاز بهره‌برداری از فازهای مختلف، طرح‌های جاده سازی و خانه‌سازی، پشتیبانی و خدمات جنبی، اکتشاف نفت و گاز، شیرین‌سازی، مرکپتان زدایی و دیگر علمیات‌های در دست انجام اشاره کرد.بر اساس آخرین‌ برآورهای صورت گرفته میزان پیشرفت فازهای 15 و 16 حدود 47 درصد، مقدار پیشرفت کنونی فازهای 17 و 18 حدود 36 درصد و پیشرفت فیزیکی فاز12 تا امروز 32 درصد برآورد و اعلام شده است.بنابر این گزارش، طرح توسعه فازهای 17 و 18 میدان گازی پارس جنوبی با هدف تولید 50 میلیون متر مکعب گاز طبیعی تصفیه شده در روز جهت تزریق به شبکه سراسری، تولید 75 هزار بشکه میعانات گازی در روز برای صادرات، تولید 1.05 میلیون تن اتان در سال به منظور مصرف صنعت پتروشیمی، تولید یک میلیون تن گاز مایع LPG در سال و حصول 400 تن گوگرد در روز جهت صادرات برنامه‌ریزی و در دست انجام است.
در این راستا، برنامه طرح توسعه فازهای 15 و 16 میدان گازی پارس جنوبی نیز به لحاظ چشم‌انداز میزان تولید و زمینه‌های مصرفی گاز تولیدی مشابه فازهای 17 و 18 است، دو فاز مزبور در کنار فازهای 17 و 18 در زمره چهار فازی هستند که بر اساس تمهیدات اندیشیده شده قرار بود منابع مورد نیاز در مسیر بهره‌برداری نهایی را از محل انتشار و فروش یک میلیارد یورو اوراق ارزی تأمین کنند.بر این اساس،‌ در راستای تمهیدات اندیشیده شده پروژه‌های تولید LNG در قالب طرح توسعه فاز 12 با هدف تولید روزانه‌ سه میلیارد‌ فوت‌ مکعب‌ گاز تبیین و اجرایی خواهد شد.بنابراین گزارش، تولید روزانه‌ 78 میلیون‌ متر مکعب‌ گاز طبیعی‌ جهت‌ تزریق‌ به‌ خط‌ IGAT6 " خط‌ لوله‌ ششم‌ گاز کشور " و تحویل‌ بخشی‌ از آن‌ به صورت‌ غنی‌ و ترش‌ به‌ واحدهای‌ مایع‌سازی‌ گاز " IRAN LNG " و نیز تولید روزانه‌ 110 هزار بشکه‌ میعانات‌ گازی‌ سنگین، تولید روزانه‌ 600 تن‌ گوگرد دانه‌بندی‌ شده، تولید 10 میلیون تن LNG در سال مجموع دستاوردهای بخش گازی کشور بعد از تحقق این فاز به شمار می‌شود.این گزارش اضافه می‌کند، تعیین تکلیف تمام طرح‌های باقیمانده همراه با آغاز عملیات اجرایی آنها، راه‌اندازی کامل چاه‌های طرح توسعه فازهای 9 و10، تداوم حفاری چاه‌های فازهای 12، 15، 16و فازهای 17 و 18، اجرای‌ طرح‌های لوله‌گذاری دریایی فازهای مزبور، آغاز عملیات استخراج نفت از لایه نفتی پارس‌جنوبی با هدف استحصال نفت از دریا در دو فاز با مجموع 89 هزار بشکه نفت‌خام، افتتاح نیروگاه هزار مگاواتی متمرکز پارس‌جنوبی، اجرایی کردن طرح توسعه میادین گازی پارس شمالی، گلشن و فردوس از جمله مهمترین طرح‌های در دستورکار شرکت نفت و گاز پارس در قالب برنامه‌های سال 1389به شمار می‌رود.

* تدابیر توسعه‌ای در پارس جنوبی

این گزارش اضافه می‌کند: شرکت نفت و گاز پارس طی سال 1389 قصد دارد طرح توسعه فاز 12 با ظرفیت " معادل گاز تولیدی 3 فاز " و طرح توسعه‌ای فازهای 15، 16، 17 و 18را با تأمین اعتبار از منابع داخلی و انتشار و فروش اوراق ارزی محقق و اجرایی کند.بر پایه این گزارش، پیش‌بینی می‌شود طی زمستان 1390 و بهار 1391 طبق برآوردهای صورت گرفته می‌توانیم شاهد بهره‌برداری از پروژه‌های فوق باشیم، با راه‌اندازی فازهای 12، 15 تا 18 پارس جنوبی قادر خواهیم بود روزانه 185 میلیون متر مکعب گاز برداشت شده از مخازن را تصفیه، حدود 270 هزار بشکه میعانات گازی و هزار و 400 تن گوگر، 10 میلیون تن LNG و 100 هزار تن گاز مایع LPG و دو میلیون تن گاز اتان را تولید کنیم.

* عرضه نخستین بلوک 250 میلیون یورویی اوراق مشارکت ارزی

بر اساس این گزارش، به دنبال تصویب طرح موضوع انتشار و عرضه یک میلیارد یورو اوراق قرضه " ارزی " به عاملیت بانک ملت در جهت تحقق پروژه‌های توسعه‌ای فازهای باقیمانده پارس‌جنوبی از مجموع بیش از 12 میلیارد و 450 میلیون یورویی اوراق قرضه برنامه‌ریزی شده به این سبب در دولت و مجلس شورای اسلامی، نخستین بلوک 250 میلیون یورویی اوراق مزبور طی روز نوزدهم اسفندماه سال 88 در شعب خارجی بانک‌های ملت، ملی، صادرات و دیگر بانک‌های ایرانی خارج از کشور عرضه و به دلیل استقبال گسترده‌ از سوی شرکت‌های اروپایی، آفریقایی، آسیایی و ایرانیان دارای حساب ارزی و کشورهای حاشیه خلیج فارس، تمامی اوراق مزبور تا ساعت 19 " غروب همان روز " به فروش رسید.بر پایه این گزارش، تحقق پروژه چهار میلیارد و 250 میلیون دلاری طرح توسعه فازهای 17 و 18 پارس‌جنوبی توسط کنسرسیومی متشکل از سازمان گسترش و نوسازی ایران، شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی ایران و شرکت مهندسی و ساختمان صنایع نفت که باید مطابق برنامه طی 52 ماه به نتیجه برسد از جمله پروژه‌هایی است که منابع آن باید از محل عرضه اوراق مشارکت ارزی پارس جنوبی تأمین می‌شد.این گزارش حاکی است، پیش از این " علی وکیلی " طی مصاحبه‌ای با اشاره به صرف سرمایه 19 میلیارد دلاری در پارس جنوبی طی 10 سال و ارائه آماری مبنی بر رشد 20 تا 30 درصدی فازهای در دست اجرای 12، 15، 16، 17 و 18 میدان مزبور، بر هموارسازی مسیر اجرایی پروژه‌های پارس جنوبی تأکید و از آن به عنوان نگین خلیج فارس و پایتخت انرژی خاورمیانه یاد کرده بود.
در حالی نیاز 50 میلیارد دلاری پارس جنوبی در مسیر تحقق فازهای باقی‌مانده از سوی مسئولان اجرایی طرح می‌شود که برای انتشار و عرضه یک میلیارد یورو اوراق مشارکت ارزی از زمان انتشار تا عرضه نهایی در صورت تحقق حدود چهار ماه زمان تخصیص داده‌اند، بنابراین در برآوردی در صورت تداوم این روند برای انتشار و فروش مجموع 12 میلیارد و 245 میلیون دلار اوراق مشارکت ارزی و ریالی از طریق دو بانک عامل ملت و صنعت و معدن با این منوال حدود 50 ماه زمان " چهار سال " صرف خواهد شد.در حسابی سرانگشتی در صورت هموار شدن تمام زیرساخت‌های اجرایی باید امیدوار به تحقق تمامی برنامه‌های توسعه‌ای در مجموعه میدان گازی پارس جنوبی و بهره‌برداری از تمامی فازهای این مجموعه طی پنج تا شش سال آتی و رقابت با کشور همسایه مشترک در میدان گازی مزبور و جبران 11 سال عقب‌ماندگی ایران در برداشت از ذخایر پارس جنوبی باشیم چرا که قطر، تولید گاز از میدان پارس جنوبی را از سال 1990 میلادی آغاز کرده است در حالی که نخستین فاز گازی ایران برای برداشت گاز از این میدان مشترک مزبور در سال 2001 میلادی شروع به فعالیت کرد.بنابراین گزارش، مسئولان اجرایی شرکت نفت و گاز پارس معتقدند جبران 11 سال عقب‌ماندگی ایران در برداشت از میدان گازی پارس جنوبی تنها در سایه اهتمام ملی و استقبال گسترده مردم به جهت سرمایه‌گذاری در طرح‌های توسعه‌ای این میدان با توجه به بازده بالا و نرخ بالای بازگشت سرمایه اولیه در کوتاه مدت دارد چرا که ارزیابی‌ها حکایت از نیاز کشورهای غربی به محصولات گازی و گاز طی سال‌های آتی دارد.

* انتشار و عرضه 750 میلیون یورو اوراق ارزی باقی‌مانده

بر اساس این گزارش، از آنجا که در خصوص نحوه و میزان اوراق منتشره طی مقاطع مختلف عرضه و فروش تصمیم‌گیری جامع و اجرایی مناسبی حاصل شود، باید بخش بانکی " عامل انتشار و عرضه " و بخش نفتی کشور " عامل تضمینی و اجرایی پروژه " در تعامل با یکدیگر اتخاذ سیاست کرده و مراحل بعدی انتشار و فروش اوراق تا سقف 750 میلیون یوروی باقی‌مانده را طی سه ماهه آتی تا " هجدهم خرداد 89 " نهایی کنند.بر این اساس، علی‌رغم تمهیدات اندیشیده شده در این مسیر، هنوز در خصوص اوراق مشارکت قرضه 750 میلیون یورویی باقی‌مانده از مجموع یک میلیارد یورو جلسه‌ای تشکیل نشده و در باره چگونگی و محل هزینه اوراق ارزی فروخته شده به ارزش 250 میلیون یورو اطلاع‌رسانی لازم صورت نگرفته است.