منوچهر متکی روز دوشنبه درنوزدهمین همایش بین المللی خلیج فارس ، در پاسخ به سوال یکی از حاضرین که پرسید "آیا بهتر نیست برای بررسی رفتارهای کشورهای مختلف ازجمله انگلیس، مرکز سنجش ارتباطات بین المللی ایجاد کنیم ؟" این مطلب را عنوان کرد.متکی گفت: این روزها مناسبات ایران و انگلیس به ویژه در 6 ماه اخیر ، در حوزه های مختلف تحت بررسی های دقیق قرار گرفته است .وی با اشاره به اینکه روابط کشورها در حوزه های مختلف تعریف می شود اضافه کرد: ده تا دوازده زمینه اتصالات کاری بین دوکشور ایران و انگلیس وجود دارد که هر بخشی براساس منافع ملی تبادل نظر می شود که همگی درحال بازنگری هستند و نهایتا دولت جمهوری اسلامی ایران تصمیم گیری خواهد کرد.

** نقطه تاریک درآینده همکاری ایران و عربستان نمی بینیم

وزیر امور خارجه در پاسخ به سوال دیگری با تاکید براینکه ایران و عربستان دو ظرفیت مهم در منطقه هستند گفت: نقطه تاریکی را در آینده همکاری های دو کشور نمی بینیم .متکی این مطلب را در پاسخ به سوال یکی از حاضرین داد مبنی براینکه چارچوبی که برای ارتقای همکاری ها درمنطقه ارائه شده آیا درخصوص هیچ کشوری از جمله عربستان استثنا قائل خواهیم شد .وزیر امور خارجه افزود: ایران و عربستان در کنار سایر کشورها می توانند گامهای بلندی بردارند و باید دور جدید این ظرفیت ها را با تلاش از قوه به فعل در آوریم .متکی اضافه کرد: چارچوبی که برای ارتقای همکاری ها و مناسبات صمیمانه در منطقه ارائه شده هیچ کشوری را در شورای همکاری خلیج فارس از جمله کشور پادشاهی عربستان سعودی مورد استثنا قرار نداده است .وی توضیح داد: همکاری در زمینه گردوغبار، مذاکرات برای رسیدن به توافق و بحث تجارت آزاد بین ایران و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس از مواردی می باشد که اتفاقا در عربستان به تصویب رسیده است .

** سه اجلاس بین ایران، افغانستان و پاکستان در آینده ای نزدیک

وزیر امور خارجه در این همایش همچنین اعلام کرد که قرار است سه اجلاس در سطح وزرای اقتصاد در کابل، وزرای کشور در پاکستان و وزرای اطلاعات و امنیت در تهران بصورت سه جانبه بین ایران، افغانستان و پاکستان برگزار شود .وی با اشاره به سفر دو روز گذشته خود به اسلام آباد و برگزاری نشست سه جانبه بین ایران، افغانستان و پاکستان گفت: تصمیم مهم دیگری که دراین نشست اتخاذ شد برگزاری نشست وزرای خارجه 6 کشور همسایه افغانستان و با احتساب افغانستان بعنوان 7 کشور در تهران بود .وی با اشاره به اینکه دراین نشست همه کشورهای همسایه افغانستان و درگیراین بحران حضور خواهند داشت گفت: قرار است از ظرفیتهای تمامی همسایگان استفاده شود .متکی تاکید کرد تمامی کسانی که مدعی کمک به مسئله افغانستان وپاکستان هستند باید این رویکرد حمایت کنند .وی با اشاره به اینکه افغانستان 8 سال منطقه آزمایشی رویکرد های متفاوت قدرتهای فرامنطقه ای بود گفت: البته در این رویکردها تشکیک وجود دارد وما ناکارآمدی آنان را برای حل این بحران شاهدیم بطوریکه خود مردم این قدرتها نیز به ناکارآمدی دولتشان درحل بحران افغانستان اذعان دارند .

** عوامل بی ثباتی در خلیج فارس

وزیر امور خارجه ایران همچنین گفت: حضور و دخالت قدرتهای بیگانه، خرید های انبوه تسلیحاتی، حمایت از گروههای افراطی و دامن زدن به اختلافات طایفه ای و قومی چالشهایی است که بی ثباتی در منطقه خلیج فارس کمک کرده است .متکی درنوزدهمین همایش بین المللی خلیج فارس افزود: امروز منطقه استراتژیک خلیج فارس بیش از هر زمان دیگر مورد طمع قدرتهای زیاده خواه فرامنطقه ای که به قصد تسلط برمنابع حیاتی آن درپی ایجاد نا امنی، بدبینی و سوء ظن درمیان کشورهای منطقه می باشند، است.متکی خاطر نشان ساخت: ملت ما اولین قربانی توسعه طلبی های رژیم صدام و جنگ 8 ساله تحمیلی بوده است .وی با بیان اینکه سقوط آن رژیم برای ما و ملت های منطقه می توانست خوشایند باشد ، افزود: اما اینک پس از گذشت 6 سال به دلیل ادامه حضور قدرتهای بیگانه مشکلات فراوانی برملت های منطقه تحمیل شده است .متکی اظهارداست : مشکل دیگر منطقه ما که در ظاهر از منطقه خلیج فارس دورتراست ولی اصلی ترین مشکل منطقه را تشکیل می دهد توسعه طلبی و رفتار تجاوز گرانه رژیم صهیونیستی است .وزیر امورخارجه با تاکید براینکه وجود رژیم صهیونیستی با ناامنی و بی ثباتی در منطقه گره خورده است افزود: متاسفانه سیاستمداران آمریکا همواره سیاست خارجی خود را برمبنای امنیت این رژیم درمنطقه قرار داده اند .وی افزود: بی توجهی به وجود صدها کلاهک هسته ای در زرادخانه رژیم صهیونیستی و همکاری های هسته ای آمریکا و سایر کشورهای غربی با این رژیم درحالی صورت می گیرد که برای کشورهای عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هسته ای محدودیتهای غیر قانونی شدیدی برای استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای وضع می شود .

** تشکر از تصویب پیشنهادات ایران

متکی در ادامه گفت: از دوستانمان در شورای همکاری خلیج فارس تشکر می کنیم که در اجلاس ریاض و در بحث محیط زیست پیشنهادهای دوازده گانه جمهوری اسلامی ایران را مصوب کردند .وی با اشاره به دو رویکرد در منطقه حساس خلیج فارس گفت: رویکرد اول این است که دیگران در خارج از منطقه با اهداف مبتنی بر واگرایی آنرا به کشورهای منطقه القا می کنند.به گفته وی رویکرد دوم در منطقه همگرایی منطقه ای است و باید گفت در هر منطقه و تمامی نقاط جهان رویکرد منطقه ای برای حل بحران و مشکلات آن منطقه مناسب ترین، واقع بینانه ترین، صحیح ترین و طبیعی ترین رویکرد است.وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اینکه برای لبنان رویکردهای فرامنطقه ای را درست نمی دانستیم تصریح کرد: ما امروز شاهد برداشتن سه گام اساسی در لبنان شامل انتخاب رییس جمهور، تشکیل دولت و انتخابات مجلس بوده و هستیم و انشاء الله لبنان دوران جدیدی از ثبات و پیشرفت را تجربه کند.

**در برابر طراحی های دشمنان در منطقه باید بازدارندگی ایجاد کنیم

وی با اشاره به مسئله قفقاز و گرجستان گفت: زمانی که بحران گرجستان به وجود آمد جمهوری اسلامی ایران با مسئولان کشورهای منطقه از جمله روسیه ، حوزه قفقاز و حتی اروپا دیدار و بر رویکرد منطقه ای حل بحران تاکید کرد.متکی با بیان اینکه امروز در سفر وزیر خارجه گرجستان آن رویکرد را پی خواهیم گرفت، گفت: معتقدیم که باید بازدارندگی برای طراحی های دشمنان در منطقه ایجاد کنیم و در صورت بروز سوء تفاهم در منطقه خود به فکر حل آن باشیم.

**ساخت جزایر مصنوعی تهدیدی برای خلیج فارس است

وزیر امور خارجه ساخت جزایر مصنوعی در خلیج فارس را تهدیدی برای کشورهای حاشیه این دریا دانست و گفت: تداوم ساخت جزایر مصنوعی می‌تواند خلیج فارس را به باتلاقی بزرگ تبدیل کند.به گزارش خبرنگار سیاسی ایرنا، متکی در ادامه سخنانش در نوزدهمین همایش بین المللی خلیج فارس، اظهار داشت: امروز ملت فلسطین با اتکا به توانایی‌های ذاتی خویش و الهام از تجربه‌ی 60 سال رویارویی با رژیم صهیونیستی، راه خود را در استمرار مقاومت در احقاق حقوق کامل خویش یافته است.وی افزود: جمهوری اسلامی ایران در راستای اصول سیاست خارجی خود همواره از حقوق مشروع مردم مظلوم فلسطین حمایت می‌کند. بر همین اساس در جهت اکرام خون شهدای مقاومت فلسطین و غزه و پاسداشت مقاومت جانانه‌ی آنان، فردا مصادف با 19 ژانویه را به عنوان روز نماد غزه و حمایت از مردم فلسطین تعیین کرده است.

** پایداری ایران زمینه ساز استفاده ملت‌های منطقه از انرژی هسته‌ای

وزیر امور خارجه در ادامه سخنان خود به پایداری ملت ایران بر حقوق غیرقابل انکارش بر اساس معاهده ان.پی.تی اشاره کرد و گفت‌: این پایداری سبب شده است راه برای ملت‌های منطقه برای استفاده‌ی صلح‌آمیزاز انرژی هسته‌یی گشوده شود.متکی در عین حال تاکید کرد: اگرچه استفاده از انرژی هسته‌‌ای به بهانه‌ ذخایر نفتی موجود در منطقه محدود شده بود اما کشورهای غربی اکنون برای عقد قراردادهای هسته‌ای برای ساختن نیروگاه‌ها از یکدیگر سبقت می‌گیرند.متکی افزود: تجربه به ما نشان می دهد که انحصار طلبی غربی ها در زمینه های مختلف بویژه بهره‌برداری از علوم و فنون پیشرفته در برابر اراده ملت‌ها تاب مقاومت ندارد.

** تروریسم مشکل عمده خلیج فارس

وزیر امور خارجه افراط گرایی و تروریسم را دیگر مشکل منطقه خلیج فارس برشمرد و اظهار داشت:این مشکل نه تنها در منطقه‌ خلیج فارس بلکه در کل خاورمیانه و جهان ناشی از سیاست تبعیض‌آمیز و دخالت‌های توسعه طلبانه قدرت‌های زیاده خواه در مسایل منطقه است.وی با بیان اینکه در مورد مفاهیم افراط گرایی و تروریسم و جدانمودن آن از مبارزات آزادی بخش ملت ها اختلاف کمی در منطفه وجود دارد، جمهوری اسلامی ایران را یکی از قربانیان تروریسم برشمرد و اظهار داشت: ایران همواره هشدار داده است که حمایت از تروریسم ممکن است حامیان آن را نیز دچار مشکلاتی کند و باید علل افراط‌گرایی شناسایی شود و با آن مبارزه‌ اصولی داشت.متکی به موضوع محیط زیست خلیج فارس نیز اشاره کرد و گفت: این مساله بر زندگی ملت‌های حاشیه‌ خلیج فارس تاثیر می‌گذارد و این منطقه به دلیل وجود رفت و آمد و تجارت از اهمیت بالایی برخوردار است و تردد زیاد در این منطقه بر مشکلات منطقه می‌افزاید. به‌خصوص کشتی‌هایی که از سوخت هسته‌‌ای استفاده می‌کنند هرگونه آسیب به آن‌ها می‌تواند فاجعه‌آفرین باشد.متکی ساخت جزایر مصنوعی در خلیج فارس را دیگر مشکل منطقه دانست و گفت: علاوه بر تبعات زیست‌محیطی، ساخت این جزایر موجب کندی چرخش آب‌ها از بدو ورود تا خروج آن‌ها می‌شود.وی یادآور شد که بر اساس تحقیقات جدید، دانشمندان اعلام کردند که فاصله‌ گردش آب از بدو ورود تا خروج آن یعنی زمانی که فضایی جدید در آب‌ها ایجاد شود بیش از 20 درصد افزایش پیدا کرده است. یعنی زمان انتقال آن طولانی‌تر شده است و در صورت ادامه می‌تواند خلیج فارس را به باتلاقی بزرگ تبدیل کند. باید موضوع ساخت جزایر مصنوعی را با دقت بیشتری دید.متکی به موضوع گرد و غبار و توفان‌های شن در منطقه نیز اشاره کرد و گفت: عربستان به عنوان بیشترین منطقه‌ تولید کننده‌ گرد و غبار و شن و کشورهای دیگری مانند عراق، سوریه و اردن منابع دیگر تولید گرد و غبار در منطقه هستند.وزیر امور خارجه با اشاره به مکاتبات ایران با وزیران خارجه‌ کشورهای منطقه درباره‌ مساله‌ی گرد و غبار و توفان‌های شن گفت: خوشبختانه می‌رویم تا نشست کارشناسان منطقه‌‌ای را برای پیدا کردن راه‌حل‌های منطقه‌ ای پیدا کنیم.

** یمن می تواند مشکلاتش را بدون مداخله دیگران حل کند

متکی افزود: منطقه‌ ما با چالش‌های زیادی روبه‌رو است و باید آنها را به حداقل برسانیم. قطعا مشکلات منطقه راه‌حل منطقه‌‌ای دارد و قدرت‌های فرامنطقه‌ای تنها بر مشکلات می‌افزایند.وزیر امور خارجه ثبات و امنیت در منطقه‌ خلیج‌فارس را وابسته به اصل مداخله نکردن در امور داخلی کشورهای منطقه دانست و گفت: ثبات و امنیت با پایبندی بر این اصل در کشورهای منطقه مانند عراق و یمن قابل حصول است و ورود کشورهای دیگر در امور داخلی یمن همانند حملات نظامی آمریکا به بخش‌هایی از یمن به بهانه‌ی مبارزه با تروریسم از جمله رویکردهایی است که به دنبال اهداف خود در منطقه هستند.متکی تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران بر این باور است که یمن خود می‌تواند مشکلاتش را بدون مداخله‌ دیگر کشورها حل و فصل کند.متکی با اشاره به جایگاه ایران در مسیر اتصال بین کشورهای خلیج فارس و آسیای میانه و قفقاز تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران به عنوان راه و مسیر ترانزیت خوشحال است که سرمایه‌گذاری در حوزه‌های مختلفی از جمله حمل و نقل، گاز، گندم و ... و دیگر ظرفیت‌های موجود آسیای مرکزی از یک سو و حوزه‌های اقتصادی کشورهای حاشیه‌ خلیج فارس از سوی دیگر می‌تواند جاده‌ تاریخی ابریشم را به‌روز کند.وی ضرورت همکاری‌های کشورهای منطقه‌ خلیج فارس را مورد تاکید قرار داد و گفت: جمهوری اسلامی ایران بر این باور است که کشورهای منطقه ظرفیت‌های بالایی برای همکاری در همه‌ زمینه‌ها دارند. گسترش همکاری‌های ایران با کشورهای عرب به نفع جهان اسلام و دو طرف است.وزیر امور خارجه اظهار داشت: همکاری و همگرایی بیشتر کشورهای منطقه اساس هرگونه نظم جدید و عبور از سوء‌ظن‌هاست که دیگران تلاش می‌کنند بذر آن را بکارند تا منافع منطقه را برای خود حفظ کنند.متکی با تاکید بر اینکه کشورهای فرامنطقه‌ای و دخالت‌شان منافع کشورهای منطقه را تامین نمی‌کند، گفت: این رویکرد، آن‌ها را از هرگونه دخالت و ایجاد پیمان‌های دو یا چندجانبه مخالف منافع ملی بازمی‌دارد.او با بیان تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران همواره توانایی‌های خود را در راه صلح منطقه به کار گرفته است، تصریح کرد: ایران اکنون که به دستاوردهای علمی دست یافته است بار دیگر تاکید می‌کند که به کمک کشورهای منطقه می‌تواند برای بنای مستحکم امنیتی و اقتصادی به منظور ایجاد صلح و رفاه ملت‌های منطقه به یاری دیگران بپردازد.وزیر امور خارجه اصول برنامه‌های پیشنهادی جمهوری اسلامی ایران در اجلاس دوحه را جامع‌ترین و مناسب‌ترین پیشنهادات در زمینه‌های علمی و آموزشی دانست و گفت: این پیشنهادات جامع ترین و مناسب ترین موضوعات همکاری در منطقه اعم از همکاری های سیاسی امنیتی اقتصادی فرهنگی علمی و آموزشی است که انتظار می بورد با همدلی و همکاری کشورهای مطنقه و تحقق آنها مسیر امنیت آرامش و سعادت منطقه ای هموار شود.