روز 22 تیر ماه 5 کشوری که قرار است گاز خط لوله نابوکو از طریق آنان به اروپای غربی ترانزیت شود، توافقنامه ای را در آنکارا در مورد مقررات حاکم بر فعالیت این خط لوله امضا کردند. مطلب پیش رو گزارش نشریه پلاتس از نشست آنکارا است.
|
در این گزارش آمده است: رهبران پنج کشور ترانزیت خط لوله گاز نابوکو روز 13 جولای (22 تیر) توافقی را، که مدت ها انتظار آن می رفت، در مورد شرایط فعالیت این خط لوله امضا کردند؛ هر چند که هنوز هم معلوم نیست گاز این خط لوله از چه منبعی تامین خواهد شد. این خط لوله به ارزش 9/7 میلیارد یورو (11 میلیارد دلار) و با ظرفیت انتقال 31 میلیارد متر مکعب در سال، قرار است گاز طبیعی منطقه دریای خزر و خاورمیانه را از طریق ترکیه، بلغارستان، رومانی و مجارستان به اتریش انتقال دهد.در این توافق 21 صفحه ای که در آنکارا به امضا رسید، شرایطی که بر این خط لوله 3300 کیلومتری حاکم خواهد بود، مشخص شده است. این توافقنامه همچنین چند ماه پس از آن به امضا رسید که گزارش های ضد و نقیضی در مورد اختلاف جدی میان ترکیه و سایر کشورهای ترانزیت منتشر شد. در این گزارش ها گفته می شد که ترکیه خواستار حق برداشت 15 درصد گازی است که قرار است از طریق این خط لوله ترانزیت شود.ظاهرا این اختلاف ها در نشست آنکارا حل شد و تانر ییلدیز، وزیر انرژی ترکیه، درست پیش از امضای توافقنامه به پلاتس گفت که دو طرف در مورد یک فرمول کاملا متفاوت به توافق رسیده اند. بر اساس متن توافق، که در رسانه ها انتشار یافت، فرمول جدید اجازه می دهد 50 درصد گازی که سالانه از طریق این خط لوله انتقال می یابد، به سهامداران پروژه نابوکو، از جمله ترکیه، اختصاص یابد و 50 درصد دیگر برای فروش به مشتریان در اختیار شرکت های انتقال گاز قرار گیرد.هدف اصلی خط لوله جدید عبارت است از افزایش امنیت عرضه انرژی به اروپا و کاهش وابستگی اروپا به واردات گاز از روسیه.رینهارد میتچک، مدیر عامل نابوکو، می گوید: تکمیل این توافق میان دولت هایی که گاز خط لوله نابوکو قرار است از خاک آنان عبور کند، گام مهمی به جلو در تحقق این پروژه است.به گفته وی این خط لوله اکنون دارای بنیان حقوقی با ثباتی است و می تواند ترانزیت گاز را تحت شرایط برابر و شفاف برای همه مصرف کنندگان تضمین کند.هر پنج کشور ترانزیت، توافق نامه را در آنکارا امضا کردند و شرکت آر. دبلیو. ای آلمان که در کنسرسیوم نابوکو دارای سهم برابر است، حمایت سیاسی کامل خود را از امضای این توافق ابراز داشت.ورنر ایولی، رئیس کمیته دائمی نابوکو و رئیس بخش گاز شرکت او ام وی اتریش، می گوید: این توافق بنیان سیاسی و حقوقی پروژه نابوکو را بنا نهاد.وی می افزاید: نشان دادن تعهد سیاسی از سوی همه کشورهای ترانزیت، برای پروژه اطمینانی ایجاد می کند که برای فعالیت موفقیت آمیز و به پیش بردن خط لوله ضروری است. اتحادیه اروپا در روزی که توافقنامه امضا می شد اعلام کرد که از پروژه نابوکو به طور کامل حمایت می کند. رئیس کمیسیون اروپا، خوزه مانوئل باروسو، گفت: پروژه نابوکو برای امنیت انرژی اروپا و سیاست گوناگون سازی منابع عرضه گاز و راه های ترانزیت آن اهمیت اساسی دارد. وی گفت امضای این توافق نامه نشان می دهد که ما مصمم هستیم این پروژه در زودترین زمان ممکن به واقعیت بپیوندد.کنسرسیوم نابوکو اعلام کرد که توافقنامه، چارچوب حقوقی باثباتی را برای پنجاه سال آینده فراهم خواهد آورد و اکنون توافق شده است که 50 درصد ظرفیت خط لوله به سهامداران و 50 درصد دیگر به شرکت هایی که نیازهای طرف های ثالت را تامین خواهند کرد، اختصاص یابد.این توافق همزمان یک روش تعرفه ای معین را ایجاد خواهد کرد و شرایط توافق نامه پس از آغاز فعالیت خط لوله، برای مدت 25 سال اعمال خواهد شد و دسترسی برابر را برای همه طرف های بازار فراهم خواهد کرد. کنسرسیوم اعلام کرد: در نتیجه، این توافق آسایش فراوانی را برای کشورهای بالقوه عرضه کننده گاز، که در حال بررسی فروش گاز به طرف های خط لوله گاز نابوکو هستند، فراهم خواهد کرد.این که هیچیک از کشورهای تولید کننده گاز هنوز تعهد قطعی خود را به فروش گاز به پروژه نابوکو اعلام نکرده اند، همچنان یکی از موانع احتمالی پروژه به شمار می آید. با وجود این اتحادیه اروپا روز 13 جولای (22 تیر) اعلام کرد شرکت هایی در جمهوری آذربایجان و عراق بسیار علاقه مندند که تعهد خود را به تحویل فوری گاز اعلام دارند.نمایندگان دولت های جمهوری آذربایجان، عراق و مصر در مراسم امضای توافق نامه خط لوله نابوکو در ترکیه حضور داشتند و در سخنرانی هایشان به نوعی حمایت خود را از پروژه اعلام کردند.نخست وزیر عراق، نوری المالکی، از جمله شرکت کنندگانی بود که آشکارا به حمایت از پروژه پرداخت. وی اعلام کرد در حالی که عراق در حال حاضر گازی برای تحویل به پروژه نابوکو در دسترس ندارد، اما انتظار فراوان دارد که در سال 2015 حدود 15 میلیارد متر مکعب گاز برای صدور در اختیار داشته باشد.سامح فهمی، وزیر نفت مصر نیز به در دسترس قرار دادن گاز برای پروژه نابوکو اشاراتی داشت و گفت که مصر مایل است و آمادگی دارد به اهداف نابوکو کمک کند.ناطق علی اف، وزیر نفت جمهوری آذربایجان نیز حمایت کامل خود را از گوناگون سازی راه های عرضه و فروش گاز به اروپا اعلام کرد. با وجود این، وزیر نفت جمهوری آذربایجان تعهد صریح کشورش را به عرضه گاز به خط لوله نابوکو اعلام نکرد. این نادیده انگاری بازتاباننده تنش های اخیر میان جمهوری آذربایجان، ترکیه و طرف های پروژه نابوکو است. باکو و آنکارا بر سر فرمول تعیین قیمت گازی که جمهوری آذربایجان در حال حاضر به ترکیه صادر می کند، اختلاف نظر دارند. اختلاف دیگر این دو کشور بر سر ترانزیت میزان بیشتری از گاز جمهوری آذربایجان از طریق ترکیه به منظور تامین گاز مورد نیاز خط لوله نابوکو است.گفته می شود تصمیم اخیر باکو مبنی بر فروش سالانه 500 میلیون متر مکعب گاز به روسیه به میزان زیادی ناشی از این اختلاف نظر است. این حرکت همچنین به میزان زیادی اخطاری به ترکیه ارزیابی شد که یا با باکو به توافق برسد و یا گاز مورد نیاز را در جای دیگری جست و جو کند.ترکمنستان در آینده قادر خواهد بود برای پروژه نابوکو گاز تامین کند هر چند که تا کنون نیات خود را به روشنی بیان نکرده است. در این میان اتحادیه اروپا امیدوار است بتواند به ویژه علاقه مندی ترکمنستان را برای صدور گاز به غرب جلب کند. اتحادیه اروپا اعلام کرد در میان مدت با همکاری ترکیه چگونگی ساخت "شرکت توسعه خزر" را به منظور اطمینان دادن به ترکمنستان و سایر عرضه کنندگان بالقوه ای که شرکت های اتحادیه اروپا و ترکیه قادر باشند گاز آنان را خریداری و پرداخت بهای گاز آنان را تعهد کنند، بررسی خواهد کرد.استفان جودیش مدیر بخش عرضه و تجارت شرکت آر. دبلیو. ای نیز در یک کنفرانس مطبوعاتی در آنکارا گفت: ترکمنستان می تواند یکی از عرضه کنندگان شگفتی ساز نخستین مرحله آغاز به کار خط لوله گاز نابوکو باشد. جودیش تایید کرد که در دولت ترکمنستان حمایت هایی در مورد عرضه تا 10 میلیارد متر مکعب گاز در سال به پروژه نابوکو وجود دارد که حتی می تواند در مرحله اول آغاز به کار پروژه نابوکو تحقق یابد.شرکت آر. دبلیو. ای سال گذشته با ترکمنستان توافقنامه ای را امضا کرد که به این شرکت اجازه می دهد در یکی از بلوک های ساحلی این کشور به اکتشاف گاز بپردازد.میتچک به پلاتس گفت: اخیرا نشانه هایی مشاهده شده است حاکی از این که ترکمنستان علاقه فزاینده خود را به عرضه گاز به پروژه نابوکو نشان داده و روابط میان ترکمنستان و آذربایجان رو به بهبود است؛ رویدادی که ترانزیت گاز ترکمنستان از طریق خاک جمهوری آذربایجان را تسهیل خواهد کرد. پس از آن که کشف گاز در بخش آذربایجان در دریای خزر طرح های ساخت خط لوله صدور گاز از ترکمنستان به شرق ترکیه را از طریق آذربایجان و گرجستان پیچیده کرد، روابط دو کشور در سال 2001 تا اندازه ای به تیرگی گرایید.اما اخیرا ریچارد مورنینگ استار، نماینده ویژه وزیر خارجه آمریکا در امور انرژی اوراسیا، تایید کرد: روابط ترکمنستان و جمهوری آذربایجان بهبود یافته است. وی در روزی که توافق نابوکو در آنکارا امضا می شد به پلاتس گفت که از سفر عشق آباد، پایتخت ترکمنستان، باز می گردد و طی آن با قربان قلی بردی محمداف، رئیس جمهوری ترکمنستان، دیدار کرده است.وی گفت: روابط جمهوری آذربایجان و ترکمنستان در حال بهبودی است و دو طرف برای حل موضوعاتی مانند تعیین مرزهای بستر دریای خزر با یکدیگرند در حال همکاری اند.به گفته وی رئیس جمهوری ترکمنستان حامی پروژه نابوکو است و اعلام داشته که کشورش مایل است در این پروژه سهیم باشد.
|