به گزارش ایران پترو به نقل از فارس، اخیراً جمعی متشکل از بیژن نامدار زنگنه، حسین مرعشی و عبده تبریزی در محل خانه کشاورز نکاتی را در مورد شرایط اقتصادی کشور در چهار سال گذشته و چالش هایی که دولت دهم با آن روبه رو است مطرح و تاکید کردند که بهترین نامزد انتخاباتی موجود برای ایجاد دولتی کارآمد و صادق که بتواند اصلاحات، سازندگی و عدالت طلبی را پیگیری کند میرحسین موسوی است.بیژن نامدار زنگنه طی سخنانی در آن مراسم گفت: دولت نهم با حدود 300 میلیارد دلار درآمد نفتی در طول فعالیت خود بیش از دولت های 16 سال گذشته درآمد کسب کرده اما بازدهی مناسب را نداشته است. درآمد حاصل از صدور فرآورده های پتروشیمی با قیمت قبلی 9 میلیارد دلار می شد اما با افزایش قیمت در بازار جهانی اکنون این درآمد 13 تا 14 میلیارد دلار است. تمام قراردادها مربوط به دولت قبل است این دولت حتی یک قرارداد پتروشیمی منعقد نکرده و فقط در حد تفاهمنامه بوده است.زنگنه مدعی شده بود: نهاد مدیریت در دولت فعلی تضعیف و با جهان قطع رابطه شده و با دستاوردها درست برخورد نشده است و سرمایه های انسانی تحقیر شده اند.وزیر نفت دولت خاتمی گفت: اگر سری به عسلویه بزنید و از پیمانکاران دولتی و خصوصی سوال کنید وضعیت پروژه های نفتی کشور را بهتر درک خواهید کرد.
وزیر نیروی دولت هاشمی رفسنجانی و حامی امروز مهندس موسوی افزود: حجم کار واگذاری به پیمانکاری ها در دولت نهم در مقایسه با پنج سال قبل کمتر و در برخی مصوبات مربوط به سرمایه گذاری در بخش نفت نیز تغییراتی ایجاد شده است. قراردادهای نفت و پتروشیمی در دولت قبل که تا بالای 80 درصد پیشرفت فیزیکی داشته در دولت نهم مطابق زمان بندی پیش نرفته و اجرایی نشده است.
وی ادامه داد: مگر قرار نبود تولید بنزین را افزایش دهند چرا چنین اتفاقی نیفتاده است.
وی با انتقاد از واگذاری عمده طرح های پیمانکاری به بخش های دولتی و قرارگاه خاتم گفت: زمانی که در دولت خاتمی فازهای 6، 7 و 8 را اجرا کردیم تمام مدیران مسوول پروژه به دادگاه احضار شدند اما دولت نهم کلی تبلیغ کرد این طرح ها جزء افتخارات ملی است و ایرانی ترین قرارداد در بخش نفت است.
وی با ادعای پیشرفت فیزیکی 25 درصدی فازهای 8 و 9 پارس جنوبی گفت: اگر پروژه های پیش بینی شده در این منطقه در دولت نهم به طور کلی اجرایی شده بود تعداد شاغلان از 100 هزار نفر بیشتر شده بود اما تعداد فعالان در این منطقه کاهش یافته است.
نامدار زنگنه تاکید کرد: ظرفیت سازی در نفت و گاز نیازمند تلاش و دلسوزی است و پول به تنهایی کافی نیست و مدیریت در افزایش تولید نقش بسزایی دارد.
جمعی از کارشناسان و اساتید دانشگاه صنعت نفت تاکید کردند: عمده انتقادات زنگنه بطور تلویحی از عملکرد ترکان و وکیلی - مدیران سابق و فعلی شرکت نفت و گاز پارس طی چهار سال اخیر- بخاطر تاخیر در راه اندازی فازهای پارس جنوبی، نعمت زاده مدیر عامل سابق شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی و غلام‌حسین نجابت مدیر عامل سابق شرکت ملی صنایع پتروشیمی طی این مدت بوده است.
بنابراین گزارش، یکی از متخصصان نفتی کشور با اشاره به 300 میلیارد دلار خسارت به کشور در قراردادهای نفتی دوره 8 ساله وزارت نفت دوره موسوم به اصلاحات تاکید کرد: قراردادهای دوره زنگنه نتوانست به سطح پیش بینی شده در قرارداد دست یابد به نحوی که اگر قیمت نفت خام افزایش نمی یافت امکان پرداخت اصل سرمایه و سود مربوط به برخی از این پروژه ها با اشکالات بسیار فراوان مواجه می شد و لازم بود که با فروش بخش اعظم نفت حاصل از میادین، مطالبات طرف قرارداد را پرداخت می کرد.علی محمد سعیدی تاکید کرد: برخی از مفاد این قراردادها نیز مغایرت کامل با قانون اساسی کشور دارد به نحوی که در مدت انجام فعالیت طرف قرارداد، در مواردی حق حاکمیت ایران نقض شده است.
به گفته وی، روش های پیشنهادی شرکت های سرمایه گذار نفتی باعث از دست رفتن حدود 10میلیارد بشکه نفت از میدان های نفتی کشور شده است که با قیمت حتی 30 دلار برای هر بشکه، نزدیک به 300میلیارد دلار خسارت به مخازن نفتی وارد شده است.بر پایه این گزارش، برخی دیگر از کارشناسان نفتی معتقدند در دوره 8 ساله اصلاحات، با بزرگ نمایی مشکلات صنعت نفت و ناکارآمد جلوه دادن توانمندی های داخلی ، موجب استقراض 70 میلیارد دلاری کشور شدند.
عدم احداث پالایشگاه و بی برنامگی در مهار رشد فزاینده مصرف بنزین طی سال های 76 تا 84 و اختصاص سالانه بیش از شش میلیارد دلار برای واردات آن یکی از بزرگ ترین نقاط ضعف مدیریت کلان نفت در این دوره بشمار می آید.توقف و تخریب بعضی میادین مهم نفتی ، رشد مفاسد مالی و رشوه دهی در بعضی قراردادها، سیطره سیاسیون بر شرکت های فنی تخصصی نفت و گاز کشور از دیگر تبعات منفی مدیریت کارگزاران در صنعت نفت بوده است.بر پایه این گزارش، کارشناسان منتقد سیاست های وزارت نفت در دوره زنگنه می گویند: گذشت زمان ثابت کرده است نتیجه قراردادهای بیع متقابل آنها بجز تخریب مخازن نفتی ، کاهش بازیافت ثانویه نفت، استقراض دهها میلیارد دلاری و بهم زدن ساختار سیستماتیک نفت هیچ ارمغان دیگری در پی نداشته است.
آنها از اینکه در دولت اصلاحات به اسم نداشتن تکنولوژی و منابع مالی، 41 طرح مهم نفت و گاز کشور عجولانه به کنفرانس لندن برده شد منتقد بوده و از اینکه مبادا با فرض انتقال قدرت همان سناریو ها در دولت جدید تکرار شود ابراز نگرانی کردند.یکی از اساتید دانشگاه صنعت نفت که آمادگی خود را برای مناظره با بیژن زنگنه اعلام کرده، گفت: امروز کسانیکه باید بخاطر کوتاهی در توسعه میادین مشترک نفت و گاز و واگذاری میادین مستقل به شرکت های خارجی توبیخ شوند خود در جایگاه مدعی نشسته و عملکرد دولت آقای احمدی نژاد را زیر سووال می برند در حالیکه ثمره 8 ساله مدیریت آنها در نفت رساندن تولید گاز کشور به 360میلیون مترمکعب (تا سال 84) بوده است این در حالی است که آنها مکلف بودند این میزان را به 500 میلیون مترمکعب برسانند.
برخی دیگر از کارشناسان می گویند: عدم موفقیت در برنامه تبدیل نفت خام به فرآورده های نفتی، عدم انتقال تکنولوژی روز دنیا به داخل کشور علیرغم شعارهای مطرح شده، اقدام غیر قانونی در تولید غیر صیانتی از برخی مخازن مهم نفتی ، نداشتن توجیه فنی و اقتصادی بسیاری از قراردادهای نفتی در بخش بالادستی نفت ، بزرگتر شدن دولت از طریق افزایش شرکت های دولتی در نفت و گاز و افزایش هزینه های این شرکت ها تا پنج برابر نسبت به ساختار گذشته. کاهش کیفیت نفت خام تولیدی کشور وبه تبع آن کاهش قیمت نفت ایران در بازارهای جهانی نسبت به سایر کشورها، بکارگیری برخی افراد فاقد صلاحیت در بالاترین رده های تصمیم گیری نفت، عقب ماندگی اکثر طرح ها و پروژه های مهم نفت و گاز از برنامه مصوب خود، حذف واحدهای بازرسی در سطح وزارت نفت که نقش بسزایی در جلوگیری از فساد اقتصادی داشتند، واردات کالاهای غیر استاندارد برای پروژه های نفت و گاز که خسارت زیادی به کشور وارد کرده است از جمله دلایل ضعف و ناکارآمدی زنگنه و همفکران وی در صنعت نفت می باشد.